Việt Nam đang hết nước sạch

Các chuyên gia về nước ở Việt Nam đã đề nghị tái sử dụng nước thải để bảo vệ các nguồn tài nguyên quan trọng. Do nước thải chưa được xử lý thải ra trực tiếp vào môi trường, cả nước mặt lẫn nguồn nước ngầm đều có nguy cơ cao hoặc bị cạn kiệt hoặc quá ô nhiễm để uống.

Một hệ thống xử lý nước thải tại nhà máy xử lý nước thải Bình Hưng tại TP Hồ Chí Minh. Theo Bộ Môi trường và Tài nguyên, ít khu công nghiệp ở Việt Nam có giải pháp xử lý nước thải bền vững. – VNA 

Trữ lượng nước ở Việt Nam đã giảm mạnh trong hai thập kỷ qua. Mức tiêu thụ trung bình nước cho mỗi người là 12.800 cm vào năm 1990. Nó đã giảm xuống còn 9.000 m trên mỗi người vào năm 2015 và có thể giảm xuống còn 3.000 m trong năm 2025.

Ông Đào Trọng Tú, Giám đốc Trung tâm Phát triển Tài nguyên nước Bền vững và Thích ứng với Biến đổi khí hậu cho biết, dân số tăng nhanh và các hoạt động kinh tế đòi hỏi nhiều nước hơn. Tuy nhiên, điều này cũng đã dẫn đến nước thải gây ô nhiễm nhiều hơn được tạo ra.

Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường, có hơn 200 khu công nghiệp ở Việt Nam nhưng chỉ có một số ít các giải pháp xử lý nước thải bền vững.

Hơn một triệu mét khối nước thải được tạo ra trong các khu công nghiệp hàng ngày, nhưng 75 phần trăm không được xử lý và thải trực tiếp ra môi trường.

Điều này đã tạo ra một nhu cầu cấp thiết cho các giải pháp xử lý nước thải. Nếu nước thải được xử lý đúng cách, nó có thể được tái sử dụng và trở thành nguồn nước bổ sung cho người tiêu dùng và sử dụng trong công nghiệp hoặc nông nghiệp.

Tuy nhiên, ông Tú cho biết, trong một thời gian dài, Việt Nam đã không quan tâm đúng mức đến việc tái sử dụng nước thải bởi vì nó được cho là giàu nguồn nước.

Có một quan niệm cho rằng không cần thiết phải tái sử dụng nước thải.

Tuy nhiên, tái chế nước đòi hỏi phải có vốn đầu tư lớn, vốn là rào cản lớn cho các nhà đầu tư xem xét các dự án xử lý nước thải.

Trong khi đó, Chính phủ đã phát triển ít chính sách hoặc ưu đãi để khuyến khích các nhà đầu tư đầu tư vào các dự án này.

Các chuyên gia cho biết, để hạn chế ô nhiễm môi trường do nước thải không được xử lý cũng như thúc đẩy việc sử dụng nước thải đã xử lý, Chính phủ và các doanh nghiệp nên chú ý hơn đến việc phát triển xử lý và tái sử dụng nước thải.

Trưởng phòng quản lý tài nguyên nước, Hoàng Văn Bảy, cho biết những hình phạt nghiêm ngặt hơn, bao gồm tội hình sự, nên được trao cho những người có nguồn nước bị ô nhiễm. Ông cũng cho biết cần phải phát triển cơ chế giữa sử dụng nước và xử lý nước thải.

Ông đề nghị người sử dụng nước công nghiệp nên được yêu cầu trả tiền trước mặt những người được chỉ định để xử lý nước thải của họ.

Chính phủ đang tìm kiếm các giải pháp phù hợp để xây dựng các hướng dẫn và chiến lược để quản lý tốt hơn nguồn tài nguyên nước của quốc gia.

Hội thảo về vấn đề này do Bộ Tài nguyên và Môi trường và Ngân hàng Thế giới đồng tổ chức vào ngày 6 tháng Hai, nghe nói về những khó khăn chính mà Chính phủ đã có trong quản lý nguồn nước.

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Quý Kiên, cho biết nước này có nhiều vấn đề liên quan đến nước, bao gồm nhu cầu nước cao hơn cho phát triển kinh tế xã hội và nguồn nước bị suy thoái.

Các nguồn nước mặt, như sông, hồ, ao ở hầu hết các khu đô thị, khu công nghiệp và làng nghề đều bị ô nhiễm.

Việc xây dựng các nhà máy thủy điện ở thượng nguồn sông tạo ra những tác động tiêu cực đến hạ lưu, bà Kiên nói, chỉ ra những hạn hán nặng nề hơn và xâm nhập mặn ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long.

Việt Nam cũng gặp nhiều khó khăn trong việc quản lý các dòng sông chảy qua nhiều quốc gia. Ví dụ, sông Hồng (Red) chảy từ Vân Nam đến Tây Nam Trung Quốc qua miền bắc Việt Nam tới Vịnh Bắc Bộ.

Từ Cao nguyên Tây Tạng, sông Mekong chảy qua tỉnh Vân Nam, Myanmar, Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam của Trung Quốc.

Sông Krong Po Ko và sông Đăk Kro ở Tây Nguyên nằm ở cả Việt Nam và Campuchia. Và sông Cung Cung bắt đầu ở tỉnh Lạng Sơn phía Bắc và chảy vào Trung Quốc.

Ông Nguyễn Thu Phương, Cục Quản lý Tài nguyên Nước cho biết thêm, do tác động của biến đổi khí hậu, mực nước biển dâng cao gây ra nhiều trận lụt và xâm nhập mặn ven biển.

“Hàng triệu hecta đất duyên hải bị ngập, hàng trăm ha rừng ngập mặn đã bị mất và hệ sinh thái đất ngập nước bị ảnh hưởng nặng nề”, Phương nói.

Ông Lê Hùng Nam, Trưởng phòng Quản lý Tài nguyên nước và Nước sạch, cho biết việc thiếu nước trên sông, đặc biệt là vào mùa khô buộc các công trình thủy lợi phải hoạt động dưới công suất thiết kế. Và mực nước sông thấp trong các con sông lớn buộc các trạm bơm phải ngừng hoạt động.

Ông Achim Fock, Giám đốc Tài chính và Hoạt động của Ngân hàng Thế giới, nói rằng một trong những thách thức trong việc quản lý nguồn nước ở Việt Nam là quản lý toàn bộ vùng nước để tối ưu hóa các lợi ích, đảm bảo chất lượng nước cũng như nước cho nông thôn .

Ông Triệu Đức Huy, Phó Giám đốc Trung tâm Quốc gia về Quy hoạch và Điều tra Tài nguyên nước, cho biết cần có các biện pháp đồng bộ để cải thiện công tác quản lý tài nguyên nước, bao gồm cải thiện khung pháp lý.

Ông Huy cũng nói về sự cần thiết phải tăng cường hợp tác quốc tế, thực hiện các ứng dụng khoa học và công nghệ trong quản lý nước cũng như nâng cao nhận thức của công chúng trong việc tiết kiệm nước.